Zero Trust چیست؟ چرا امنیت شبکه دیگر نباید به «اعتماد» متکی باشد؟
در گذشته بسیاری از سازمانها امنیت شبکه را بر اساس یک مفهوم ساده طراحی میکردند: اگر کاربر داخل شبکه باشد، میتوان تا حد زیادی به او اعتماد کرد. اما با گسترش سرویسهای ابری، دورکاری، دستگاههای شخصی، APIها و اپلیکیشنهای اینترنتی، این مدل دیگر پاسخگوی نیازهای امنیتی مدرن نیست.
مدل Zero Trust با تغییر همین دیدگاه شکل گرفته است. در این معماری، هیچ کاربر، دستگاه یا سرویسی صرفاً به دلیل قرار داشتن در شبکه مورد اعتماد قرار نمیگیرد و هر درخواست باید بر اساس شرایط مشخص بررسی و اعتبارسنجی شود.
۱. Zero Trust چیست؟
Zero Trust به معنی اعتماد صفر است و یک رویکرد امنیتی محسوب میشود که در آن هیچ موجودیتی به صورت پیشفرض قابل اعتماد در نظر گرفته نمیشود.
در این مدل، حتی اگر کاربر قبلاً وارد شبکه سازمان شده باشد، دسترسی او به منابع مختلف باید بر اساس هویت، دستگاه، سطح دسترسی، شرایط درخواست و سیاستهای امنیتی بررسی شود.
هدف Zero Trust این نیست که همه کاربران را متهم یا مسدود کند؛ بلکه هدف آن این است که دسترسیها دقیق، محدود و قابل کنترل باشند.
۲. چرا مدل امنیتی قدیمی دیگر کافی نیست؟
در معماریهای سنتی، بسیاری از سازمانها یک مرز مشخص میان شبکه داخلی و اینترنت ایجاد میکردند. تصور این بود که کاربران داخل شبکه امنتر از کاربران خارج از شبکه هستند.
اما امروزه دادهها و سرویسها در مکانهای مختلفی قرار دارند. بخشی از اطلاعات ممکن است روی Cloud باشد، کارکنان از خانه کار کنند و سرویسها از طریق API با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
در چنین شرایطی، داشتن یک مرز مشخص میان «داخل» و «خارج» شبکه بسیار دشوارتر شده است. Zero Trust تلاش میکند امنیت را به جای محل اتصال کاربر، بر اساس هویت و وضعیت واقعی درخواست تعریف کند.
۳. اصل مهم Zero Trust چیست؟
مهمترین مفهوم Zero Trust این است که هیچ دسترسی نباید صرفاً بر اساس اعتماد پیشفرض اعطا شود. هر درخواست باید با سیاستهای امنیتی سیستم مطابقت داشته باشد.
برای مثال، اگر یک کارمند به حساب سازمانی خود وارد شود، سیستم میتواند علاوه بر بررسی هویت، وضعیت دستگاه، موقعیت شبکه، نوع درخواست و سطح دسترسی موردنیاز را نیز بررسی کند.
به این ترتیب، احراز هویت فقط یک مرحله از فرایند امنیتی خواهد بود و تصمیم نهایی درباره دسترسی بر اساس مجموعهای از عوامل گرفته میشود.
۴. احراز هویت در Zero Trust
Authentication یا احراز هویت یکی از بخشهای اصلی Zero Trust است. سیستم باید بتواند مشخص کند چه کسی یا چه سرویسی درخواست دسترسی ایجاد کرده است.
روشهای مختلفی مانند رمز عبور، احراز هویت چندمرحلهای یا MFA، Passkey و سایر روشهای هویتی میتوانند در این بخش مورد استفاده قرار بگیرند.
اما Zero Trust فقط به احراز هویت محدود نمیشود. حتی اگر هویت کاربر تأیید شود، سیستم همچنان باید بررسی کند که آیا این کاربر واقعاً اجازه دسترسی به منبع موردنظر را دارد یا خیر.
۵. اصل Least Privilege چیست؟
یکی از مفاهیم مهم در Zero Trust، Least Privilege یا حداقل سطح دسترسی است.
طبق این اصل، هر کاربر یا سرویس باید فقط به منابعی دسترسی داشته باشد که برای انجام وظیفه خود به آنها نیاز دارد.
برای مثال، اگر یک کارمند فقط باید به پنل مدیریت محتوا دسترسی داشته باشد، منطقی نیست که همان حساب بتواند به پایگاه داده اصلی یا تنظیمات زیرساخت نیز دسترسی کامل داشته باشد.
محدود کردن سطح دسترسی باعث میشود در صورت سوءاستفاده از یک حساب، دامنه دسترسی مهاجم نیز محدودتر باشد.
۶. Zero Trust و دستگاههای کاربران
در معماری مدرن، فقط هویت کاربر اهمیت ندارد و وضعیت دستگاهی که با آن درخواست ایجاد شده نیز میتواند مهم باشد.
برای مثال، یک سازمان ممکن است اجازه دسترسی کامل را فقط به دستگاههایی بدهد که سیستمعامل بهروز، رمزگذاری مناسب و تنظیمات امنیتی موردنیاز را داشته باشند.
اگر دستگاهی دارای وضعیت نامناسبی باشد، سیستم میتواند سطح دسترسی آن را کاهش دهد یا درخواست را برای بررسی بیشتر ارسال کند.
۷. Zero Trust و Cloud Computing
گسترش Cloud یکی از دلایلی است که معماریهای Zero Trust اهمیت بیشتری پیدا کردهاند. در سرویسهای ابری، منابع سازمان ممکن است دیگر در یک شبکه داخلی سنتی قرار نداشته باشند.
کاربر ممکن است از هر نقطهای به یک سرویس ابری متصل شود و سرویسهای مختلف نیز از طریق API با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
Zero Trust میتواند برای مدیریت این دسترسیها، هویت کاربران و سرویسها و سیاستهای مربوط به منابع مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
۸. Zero Trust در برنامههای وب
توسعهدهندگان وب نیز میتوانند بسیاری از اصول Zero Trust را در معماری اپلیکیشنهای خود در نظر بگیرند.
برای مثال، یک API نباید فقط به دلیل اینکه درخواست از یک بخش داخلی سیستم آمده است، دسترسی کامل بدهد. درخواست باید بر اساس Authentication و Authorization بررسی شود.
همچنین بهتر است هر endpoint فقط دسترسی موردنیاز خود را داشته باشد و اطلاعات حساس بدون نیاز در اختیار سرویسها یا کاربران قرار نگیرد.
۹. تفاوت Authentication و Authorization
دو مفهوم Authentication و Authorization در معماری Zero Trust اهمیت زیادی دارند اما یکسان نیستند.
Authentication مشخص میکند کاربر یا سرویس چه هویتی دارد.
Authorization مشخص میکند این هویت چه مجوزهایی دارد و به چه منابعی میتواند دسترسی داشته باشد.
برای مثال، سیستم ابتدا میتواند هویت یک کاربر را تأیید کند، اما این موضوع به معنی دسترسی او به تمام اطلاعات سیستم نیست. سطح دسترسی باید جداگانه بررسی شود.
۱۰. Zero Trust و Microservices
در معماری Microservices، برنامه به سرویسهای مختلف تقسیم میشود و این سرویسها ممکن است دائماً با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
اگر یک سرویس به صورت پیشفرض به تمام سرویسهای دیگر اعتماد کند، نفوذ به یکی از بخشها میتواند خطر بیشتری ایجاد کند.
رویکرد Zero Trust میتواند باعث شود ارتباط میان سرویسها نیز بر اساس هویت، مجوز و سیاستهای مشخص کنترل شود. این موضوع برای سیستمهای بزرگ و توزیعشده اهمیت زیادی دارد.
۱۱. مزایای Zero Trust چیست؟
استفاده از معماری Zero Trust میتواند مزایای مختلفی برای سازمانها و نرمافزارهای مدرن داشته باشد.
کاهش سطح حمله
با محدود کردن دسترسیها، منابع کمتری در اختیار هر حساب یا سرویس قرار میگیرد.
کنترل دقیق دسترسیها
مدیران میتوانند مشخص کنند چه کسی، از چه دستگاهی و تحت چه شرایطی به چه منبعی دسترسی داشته باشد.
افزایش امنیت سرویسهای ابری
Zero Trust میتواند برای محیطهایی که منابع در Cloud قرار دارند بسیار مفید باشد.
کاهش اثر نفوذ یک حساب
اگر یک حساب مورد سوءاستفاده قرار گیرد، محدود بودن سطح دسترسی آن میتواند دامنه آسیب را کاهش دهد.
دید بهتر نسبت به فعالیت کاربران و سرویسها
۱۲. معایب و چالشهای Zero Trust
پیادهسازی Zero Trust یک تغییر ساده در تنظیمات شبکه نیست و میتواند نیازمند تغییر در معماری امنیتی سازمان باشد.
یکی از چالشها مدیریت تعداد زیادی سیاست دسترسی و هویت است. در سازمانهای بزرگ، کاربران، دستگاهها، سرویسها و APIهای زیادی وجود دارند که باید به شکل صحیح مدیریت شوند.
چالش دیگر تجربه کاربری است. اگر سیاستهای امنیتی بیش از حد سختگیرانه طراحی شوند، کاربران ممکن است دائماً با درخواستهای احراز هویت یا محدودیتهای غیرضروری مواجه شوند.
۱۳. آیا Zero Trust فقط برای شرکتهای بزرگ است؟
خیر. اگرچه Zero Trust در سازمانهای بزرگ کاربرد بسیار زیادی دارد، اصول آن میتوانند برای پروژههای کوچکتر نیز مفید باشند.
برای مثال، یک توسعهدهنده میتواند از همان ابتدا APIهای پروژه را با Authentication و Authorization مناسب طراحی کند و دسترسی کاربران را بر اساس نقش و نیاز واقعی محدود کند.
همچنین استفاده از MFA، مدیریت صحیح Session، محدود کردن دسترسی سرویسها و محافظت از اطلاعات حساس میتواند بخشی از رویکرد Zero Trust باشد.
۱۴. آینده معماری Zero Trust
با افزایش استفاده از Cloud، دستگاههای متصل، سرویسهای توزیعشده و معماری Microservices، مدلهای امنیتی مبتنی بر مرز شبکه اهمیت کمتری پیدا میکنند.
در چنین شرایطی، هویت کاربر، دستگاه، سرویس و نوع درخواست اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
به همین دلیل، انتظار میرود اصول Zero Trust در معماری سیستمهای سازمانی، سرویسهای ابری و نرمافزارهای مدرن نقش پررنگتری داشته باشند.
جمعبندی
Zero Trust یک معماری امنیتی است که بر اساس یک اصل ساده اما مهم شکل گرفته است: هیچ موجودیتی نباید صرفاً به دلیل حضور در یک شبکه یا داشتن یک هویت معتبر، به صورت پیشفرض قابل اعتماد در نظر گرفته شود.
در این رویکرد، Authentication، Authorization، Least Privilege، بررسی وضعیت دستگاه و نظارت بر دسترسیها نقش مهمی دارند.
Zero Trust میتواند برای سازمانهایی که از Cloud، Microservices، APIها و سیستمهای توزیعشده استفاده میکنند اهمیت ویژهای داشته باشد و به کاهش سطح حمله و کنترل بهتر دسترسیها کمک کند.
در نهایت، Zero Trust به معنای «اعتماد نکردن به هیچکس» نیست؛ بلکه به معنای اعتماد نکردن بدون بررسی و ایجاد دسترسی بیشتر از نیاز واقعی است.
مدل Zero Trust با تغییر همین دیدگاه شکل گرفته است. در این معماری، هیچ کاربر، دستگاه یا سرویسی صرفاً به دلیل قرار داشتن در شبکه مورد اعتماد قرار نمیگیرد و هر درخواست باید بر اساس شرایط مشخص بررسی و اعتبارسنجی شود.
۱. Zero Trust چیست؟
Zero Trust به معنی اعتماد صفر است و یک رویکرد امنیتی محسوب میشود که در آن هیچ موجودیتی به صورت پیشفرض قابل اعتماد در نظر گرفته نمیشود.
در این مدل، حتی اگر کاربر قبلاً وارد شبکه سازمان شده باشد، دسترسی او به منابع مختلف باید بر اساس هویت، دستگاه، سطح دسترسی، شرایط درخواست و سیاستهای امنیتی بررسی شود.
هدف Zero Trust این نیست که همه کاربران را متهم یا مسدود کند؛ بلکه هدف آن این است که دسترسیها دقیق، محدود و قابل کنترل باشند.
۲. چرا مدل امنیتی قدیمی دیگر کافی نیست؟
در معماریهای سنتی، بسیاری از سازمانها یک مرز مشخص میان شبکه داخلی و اینترنت ایجاد میکردند. تصور این بود که کاربران داخل شبکه امنتر از کاربران خارج از شبکه هستند.
اما امروزه دادهها و سرویسها در مکانهای مختلفی قرار دارند. بخشی از اطلاعات ممکن است روی Cloud باشد، کارکنان از خانه کار کنند و سرویسها از طریق API با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
در چنین شرایطی، داشتن یک مرز مشخص میان «داخل» و «خارج» شبکه بسیار دشوارتر شده است. Zero Trust تلاش میکند امنیت را به جای محل اتصال کاربر، بر اساس هویت و وضعیت واقعی درخواست تعریف کند.
۳. اصل مهم Zero Trust چیست؟
مهمترین مفهوم Zero Trust این است که هیچ دسترسی نباید صرفاً بر اساس اعتماد پیشفرض اعطا شود. هر درخواست باید با سیاستهای امنیتی سیستم مطابقت داشته باشد.
برای مثال، اگر یک کارمند به حساب سازمانی خود وارد شود، سیستم میتواند علاوه بر بررسی هویت، وضعیت دستگاه، موقعیت شبکه، نوع درخواست و سطح دسترسی موردنیاز را نیز بررسی کند.
به این ترتیب، احراز هویت فقط یک مرحله از فرایند امنیتی خواهد بود و تصمیم نهایی درباره دسترسی بر اساس مجموعهای از عوامل گرفته میشود.
۴. احراز هویت در Zero Trust
Authentication یا احراز هویت یکی از بخشهای اصلی Zero Trust است. سیستم باید بتواند مشخص کند چه کسی یا چه سرویسی درخواست دسترسی ایجاد کرده است.
روشهای مختلفی مانند رمز عبور، احراز هویت چندمرحلهای یا MFA، Passkey و سایر روشهای هویتی میتوانند در این بخش مورد استفاده قرار بگیرند.
اما Zero Trust فقط به احراز هویت محدود نمیشود. حتی اگر هویت کاربر تأیید شود، سیستم همچنان باید بررسی کند که آیا این کاربر واقعاً اجازه دسترسی به منبع موردنظر را دارد یا خیر.
۵. اصل Least Privilege چیست؟
یکی از مفاهیم مهم در Zero Trust، Least Privilege یا حداقل سطح دسترسی است.
طبق این اصل، هر کاربر یا سرویس باید فقط به منابعی دسترسی داشته باشد که برای انجام وظیفه خود به آنها نیاز دارد.
برای مثال، اگر یک کارمند فقط باید به پنل مدیریت محتوا دسترسی داشته باشد، منطقی نیست که همان حساب بتواند به پایگاه داده اصلی یا تنظیمات زیرساخت نیز دسترسی کامل داشته باشد.
محدود کردن سطح دسترسی باعث میشود در صورت سوءاستفاده از یک حساب، دامنه دسترسی مهاجم نیز محدودتر باشد.
۶. Zero Trust و دستگاههای کاربران
در معماری مدرن، فقط هویت کاربر اهمیت ندارد و وضعیت دستگاهی که با آن درخواست ایجاد شده نیز میتواند مهم باشد.
برای مثال، یک سازمان ممکن است اجازه دسترسی کامل را فقط به دستگاههایی بدهد که سیستمعامل بهروز، رمزگذاری مناسب و تنظیمات امنیتی موردنیاز را داشته باشند.
اگر دستگاهی دارای وضعیت نامناسبی باشد، سیستم میتواند سطح دسترسی آن را کاهش دهد یا درخواست را برای بررسی بیشتر ارسال کند.
۷. Zero Trust و Cloud Computing
گسترش Cloud یکی از دلایلی است که معماریهای Zero Trust اهمیت بیشتری پیدا کردهاند. در سرویسهای ابری، منابع سازمان ممکن است دیگر در یک شبکه داخلی سنتی قرار نداشته باشند.
کاربر ممکن است از هر نقطهای به یک سرویس ابری متصل شود و سرویسهای مختلف نیز از طریق API با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
Zero Trust میتواند برای مدیریت این دسترسیها، هویت کاربران و سرویسها و سیاستهای مربوط به منابع مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
۸. Zero Trust در برنامههای وب
توسعهدهندگان وب نیز میتوانند بسیاری از اصول Zero Trust را در معماری اپلیکیشنهای خود در نظر بگیرند.
برای مثال، یک API نباید فقط به دلیل اینکه درخواست از یک بخش داخلی سیستم آمده است، دسترسی کامل بدهد. درخواست باید بر اساس Authentication و Authorization بررسی شود.
همچنین بهتر است هر endpoint فقط دسترسی موردنیاز خود را داشته باشد و اطلاعات حساس بدون نیاز در اختیار سرویسها یا کاربران قرار نگیرد.
۹. تفاوت Authentication و Authorization
دو مفهوم Authentication و Authorization در معماری Zero Trust اهمیت زیادی دارند اما یکسان نیستند.
Authentication مشخص میکند کاربر یا سرویس چه هویتی دارد.
Authorization مشخص میکند این هویت چه مجوزهایی دارد و به چه منابعی میتواند دسترسی داشته باشد.
برای مثال، سیستم ابتدا میتواند هویت یک کاربر را تأیید کند، اما این موضوع به معنی دسترسی او به تمام اطلاعات سیستم نیست. سطح دسترسی باید جداگانه بررسی شود.
۱۰. Zero Trust و Microservices
در معماری Microservices، برنامه به سرویسهای مختلف تقسیم میشود و این سرویسها ممکن است دائماً با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
اگر یک سرویس به صورت پیشفرض به تمام سرویسهای دیگر اعتماد کند، نفوذ به یکی از بخشها میتواند خطر بیشتری ایجاد کند.
رویکرد Zero Trust میتواند باعث شود ارتباط میان سرویسها نیز بر اساس هویت، مجوز و سیاستهای مشخص کنترل شود. این موضوع برای سیستمهای بزرگ و توزیعشده اهمیت زیادی دارد.
۱۱. مزایای Zero Trust چیست؟
استفاده از معماری Zero Trust میتواند مزایای مختلفی برای سازمانها و نرمافزارهای مدرن داشته باشد.
کاهش سطح حمله
با محدود کردن دسترسیها، منابع کمتری در اختیار هر حساب یا سرویس قرار میگیرد.
کنترل دقیق دسترسیها
مدیران میتوانند مشخص کنند چه کسی، از چه دستگاهی و تحت چه شرایطی به چه منبعی دسترسی داشته باشد.
افزایش امنیت سرویسهای ابری
Zero Trust میتواند برای محیطهایی که منابع در Cloud قرار دارند بسیار مفید باشد.
کاهش اثر نفوذ یک حساب
اگر یک حساب مورد سوءاستفاده قرار گیرد، محدود بودن سطح دسترسی آن میتواند دامنه آسیب را کاهش دهد.
دید بهتر نسبت به فعالیت کاربران و سرویسها
۱۲. معایب و چالشهای Zero Trust
پیادهسازی Zero Trust یک تغییر ساده در تنظیمات شبکه نیست و میتواند نیازمند تغییر در معماری امنیتی سازمان باشد.
یکی از چالشها مدیریت تعداد زیادی سیاست دسترسی و هویت است. در سازمانهای بزرگ، کاربران، دستگاهها، سرویسها و APIهای زیادی وجود دارند که باید به شکل صحیح مدیریت شوند.
چالش دیگر تجربه کاربری است. اگر سیاستهای امنیتی بیش از حد سختگیرانه طراحی شوند، کاربران ممکن است دائماً با درخواستهای احراز هویت یا محدودیتهای غیرضروری مواجه شوند.
۱۳. آیا Zero Trust فقط برای شرکتهای بزرگ است؟
خیر. اگرچه Zero Trust در سازمانهای بزرگ کاربرد بسیار زیادی دارد، اصول آن میتوانند برای پروژههای کوچکتر نیز مفید باشند.
برای مثال، یک توسعهدهنده میتواند از همان ابتدا APIهای پروژه را با Authentication و Authorization مناسب طراحی کند و دسترسی کاربران را بر اساس نقش و نیاز واقعی محدود کند.
همچنین استفاده از MFA، مدیریت صحیح Session، محدود کردن دسترسی سرویسها و محافظت از اطلاعات حساس میتواند بخشی از رویکرد Zero Trust باشد.
۱۴. آینده معماری Zero Trust
با افزایش استفاده از Cloud، دستگاههای متصل، سرویسهای توزیعشده و معماری Microservices، مدلهای امنیتی مبتنی بر مرز شبکه اهمیت کمتری پیدا میکنند.
در چنین شرایطی، هویت کاربر، دستگاه، سرویس و نوع درخواست اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
به همین دلیل، انتظار میرود اصول Zero Trust در معماری سیستمهای سازمانی، سرویسهای ابری و نرمافزارهای مدرن نقش پررنگتری داشته باشند.
جمعبندی
Zero Trust یک معماری امنیتی است که بر اساس یک اصل ساده اما مهم شکل گرفته است: هیچ موجودیتی نباید صرفاً به دلیل حضور در یک شبکه یا داشتن یک هویت معتبر، به صورت پیشفرض قابل اعتماد در نظر گرفته شود.
در این رویکرد، Authentication، Authorization، Least Privilege، بررسی وضعیت دستگاه و نظارت بر دسترسیها نقش مهمی دارند.
Zero Trust میتواند برای سازمانهایی که از Cloud، Microservices، APIها و سیستمهای توزیعشده استفاده میکنند اهمیت ویژهای داشته باشد و به کاهش سطح حمله و کنترل بهتر دسترسیها کمک کند.
در نهایت، Zero Trust به معنای «اعتماد نکردن به هیچکس» نیست؛ بلکه به معنای اعتماد نکردن بدون بررسی و ایجاد دسترسی بیشتر از نیاز واقعی است.
گالری تصاویر مقاله
